Welke soorten crispy chili oil zijn er?
Rood. Olie. Chili. Potje.
Van een afstand lijkt het misschien allemaal hetzelfde.
Tot je twee verschillende potten naast elkaar proeft.
De ene is knetterend krokant en vol knoflook. De volgende smaakt naar Sichuanpeper en laat je tong tintelen. Weer een andere zit vol sesam, pinda's of gefermenteerde bonen.
En dan hebben we het nog niet eens over Japanse rayu of Mexicaanse salsa macha gehad.
Welkom in de wereld van chili oil.
Chinese chili crisp
Dit is voor veel mensen de stijl waar het allemaal mee begint.
Chinese chili crisp combineert chiliolie met vaste, vaak krokante ingrediënten. Denk aan gefrituurde chili, knoflook, ui, pinda's, sesam of gefermenteerde zwarte bonen.
De smaak?
Hartig. Pittig. Krokant. Umami.
Een pot die gevaarlijk makkelijk leeggaat.
Sichuan chili crisp
Dan wordt het tintelend.
Sichuan-stijlen gebruiken vaak Sichuanpeper. Die zorgt voor het kenmerkende tintelende en licht verdovende gevoel dat samen met chili bekendstaat als málà.
Pittig én verdovend.
Klinkt misschien niet direct als een aanbeveling.
Is het wel.
Japanse rayu
Japan heeft zijn eigen kijk op chiliolie: rayu.
Traditionele rayu is meestal meer olie dan crunch en vaak wat milder en sesamachtiger van smaak.
Daarnaast bestaat er taberu rayu: een variant met meer vaste ingrediënten die letterlijk bedoeld is om te eten.
En dat kunnen wij alleen maar aanmoedigen.
Salsa macha
Springen we naar Mexico, dan komen we salsa macha tegen.
Hier vinden we gedroogde chili in olie vaak samen met ingrediënten als pinda's, sesamzaad en andere noten of zaden.
Het resultaat is geroosterd, nootachtig en diep van smaak.
Salsa macha heeft zijn eigen Mexicaanse culinaire traditie en is dus niet simpelweg 'Mexicaanse crispy chili oil'.
Maar als er een pot op tafel staat?
Dan staat onze lepel alvast klaar.
Chili oils uit Zuidoost-Azië
In Vietnam en andere delen van Zuidoost-Azië kom je weer compleet andere combinaties tegen.
Denk aan citroengras, knoflook, garnalen, vissaus en verschillende aromatische kruiden en specerijen.
Meer frisheid. Meer funk. Meer aroma.
En weer een compleet andere reden om een extra pot in de kast te zetten.
Moderne crispy chili oils
En dan begint het pas.
Moderne makers trekken zich gelukkig weinig aan van strakke hokjes.
Miso. Zwarte knoflook. Cashew. Paddenstoel. Citroengras. Extra Sichuanpeper. Verschillende soorten chili.
De basis mag dan vergelijkbaar zijn, de smaak kan compleet anders zijn.
Welke crispy chili oil past bij jou?
Hou je van crunch en veel umami? Begin dan bij een klassieke Chinese chili crisp.
Mag het tintelen? Zoek iets met Sichuanpeper.
Meer nootachtig? Kijk eens naar salsa macha.
Liever aromatisch of fris? Dan zijn varianten met bijvoorbeeld citroengras interessant.
Of doe wat wij waarschijnlijk zouden doen:
Proef ze allemaal.
Jar a Little. Voor net dat beetje extra.