Sichuan chili oil: wat is málà en waarom tintelt het?
Sichuanpeper is geen peper, en ook geen chili. Toch is het de reden dat Sichuan chili oil zo anders smaakt dan elke andere chili olie.
Neem een hap en je voelt het meteen een tintelend, licht verdovend gevoel van de Sichuanpeper. In China heet die combinatie málà, en het is dé smaak van de provincie Sichuan.
Wat is Sichuan chili oil?
Sichuan chili oil is chiliolie uit de Chinese provincie Sichuan, met naast chili ook Sichuanpeper. In Sichuan zelf heet chili olie hóng yóu, letterlijk "rode olie".
De meeste mensen kennen Sichuan chili oil als gladde, rode olie die je over een gerecht druppelt. Maar er is ook een krokante variant, chili crisp, waarin knoflook, sjalot en gefermenteerde sojabonen meegebakken zijn.
Wat betekent málà?
Málà (麻辣) betekent "verdovend en pittig". Má staat voor het verdovende gevoel van Sichuanpeper, là voor de hitte van chili.
Málà is de smaak waar de keuken van Sichuan om bekendstaat. Neem mapo tofu, zachte zijden tofu in een saus met gefermenteerde bonen, chili en Sichuanpeper. Of hotpot, een pan kokende, gekruide olie vol gedroogde chili en Sichuanpeper, waarin je zelf vlees en groenten gaart. Twee totaal verschillende gerechten, maar dezelfde tinteling.
Wat is Sichuanpeper?
Sichuanpeper is geen echte peper. Het zijn de gedroogde vruchtschilletjes van de Zanthoxylum, een groep struiken en kleine bomen uit dezelfde familie als de citroen. In China heet het huājiāo. Je gebruikt alleen het schilletje. De zwarte zaadjes binnenin worden weggegooid.
Er bestaat rode en groene Sichuanpeper. Rode is scherper van smaak. Groene is minder scherp, maar verdooft juist sterker.
Leuk weetje: in de Verenigde Staten mocht Sichuanpeper van 1968 tot 2005 het land niet in. De Amerikaanse overheid was bang dat de schilletjes citruskanker konden overbrengen, een ziekte bij citrusbomen.
Waarom tintelt Sichuanpeper op je tong?
Sichuanpeper houdt je zenuwen een beetje voor de gek. Er zit een stof in die de zenuwen prikkelt die normaal voelen of iets trilt of je aanraakt. Je mond denkt dus dat hij zoemt, terwijl er niets beweegt.
Daarom voelt Sichuanpeper ook zo anders dan chili. Chili brandt, Sichuanpeper zoemt. Wetenschappers hebben het zelfs gemeten: het voelt als zo’n 50 trillingen per seconde.
Waar eet je Sichuan chili oil bij?
In Sichuan zelf draait een hele reeks gerechten om chiliolie:
- Hóng yóu chāo shǒu: kleine wontons met varkensvlees, in een saus van chiliolie, sojasaus, Chinkiang-azijn en knoflook.
- Dan dan noedels: noedels met chiliolie, sesampasta, gehakt, ingemaakte groente en Sichuanpeper.
- Bang bang chicken: koude, getrokken kip met Sichuanpeperolie, sesam, azijn, sojasaus, knoflook en een beetje suiker.
Thuis kan het een stuk simpeler. Meer ideeën lees je in Crispy chili oil: waar eet je het bij?
Sichuan chili oil bij Jar a Little
Gladde Sichuan chili oil, zonder stukjes, hebben we niet in de collectie. Wel drie Sichuan chili crisps (ook wel crispy chili oil) van Fly By Jing. Daarin zitten dezelfde chili en Sichuanpeper, met krokante stukjes erbij.
Fly By Jing is het merk van Jing Gao, die geboren is in Chengdu, de hoofdstad van Sichuan. Alle drie de potten hebben die kenmerkende tinteling.
- Original: gefermenteerde soja, knoflook, gember en Sichuanpeper.
- Xtra Crunchy: dezelfde Sichuan-smaak, vol geroosterde sojabonen, tuinbonen en pompoenpitten.
-
Sweet + Spicy: de zoetere kant van Fly By Jing. Een zachte kennismaking met málà.
[lekker-met: titel=Proef deze stijl; fly-by-jing-original-sichuan-chilicrisp | Hier begin je; fly-by-jing-xtra-crunchy-sichuan-chilicrisp | Extra crunch; fly-by-jing-sweet-spicy-sichuan-chilisaus | Zoeter en minder tintelend]